{"id":7440,"date":"2024-12-30T20:31:40","date_gmt":"2024-12-30T19:31:40","guid":{"rendered":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/?p=7440"},"modified":"2024-12-31T10:57:58","modified_gmt":"2024-12-31T09:57:58","slug":"pandan-pandanus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/pandan-pandanus\/","title":{"rendered":"Pandan, Pandanus"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n \"Pochodzenie\"\/\n <\/div>\n

Pochodzenie<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Pandanus<\/strong><\/em> nale\u017cy do rodziny pandanowate (Pandanaceae<\/em>). Pochodzi z kraj\u00f3w le\u017c\u0105cych w strefie tropikalnej zachodniej Afryki, po\u0142udniowej Azji, Australii, wysp Polinezji, Hawaii i Madagaskaru.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n
\n
\n
\n \"Gatunki\n <\/div>\n

Gatunki i odmiany<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Do rodzaju Pandanus<\/strong> <\/em>nale\u017cy oko\u0142o 600 gatunk\u00f3w. Ro\u015bliny tych gatunk\u00f3w rosn\u0105ce w formie drzew i krzew\u00f3w w rejonach tropikalnych tworz\u0105 g\u0119ste zaro\u015bla, g\u0142\u00f3wnie na brzegach morskich.<\/p>\n\n\n\n

Gatunek Pandanus australiana<\/strong><\/em> ro\u015bnie jako du\u017ce drzewo. Gatunki nadaj\u0105ce si\u0119 do uprawy pokojowej s\u0105 ro\u015blinami wiecznie zielonymi o pokroju wzniesionym. Maj\u0105 d\u0142ugie li\u015bcie, w\u0105skie, lekko wygi\u0119te \u0142agodnym \u0142ukiem ku do\u0142owi i osadzone spiralnie wok\u00f3\u0142 \u0142odygi.<\/p>\n\n\n\n

Z wiekiem starsze ro\u015bliny, tworz\u0105 wysoki p\u0119d do 1,5 m wysoko\u015bci i dodatkowo w dolnej cz\u0119\u015bci pnia wytwarzaj\u0105 grube korzenie powietrzne, kt\u00f3re po zdrewnieniu s\u0105 podpor\u0105 ro\u015bliny, dlatego cz\u0119sto zwane s\u0105 korzeniami podporowymi.<\/p>\n\n\n\n

W uprawie pokojowej znalaz\u0142o zastosowanie kilka gatunk\u00f3w. Najpopularniejszym z nich jest Pandanus veitchii.<\/strong><\/em> Ma on mieczowate li\u015bcie szeroko\u015bci do 10 cm, pod\u0142u\u017cne, w wyra\u017anie widoczne \u017c\u00f3\u0142te i zielone pasy. Na brzegach li\u015bci (z pomini\u0119ciem cz\u0119\u015bci szczytowej) wyrastaj\u0105 mi\u0119kkie kolce. Temperatura minimalna do uprawy zim\u0105 to 18o<\/sup>C.<\/p>\n\n\n\n

Pandanus sanderi<\/strong><\/em> ma li\u015bcie nieco w\u0119\u017csze od P. veitchii<\/em>, li\u015bcie w pod\u0142u\u017cne bia\u0142e lub jasno zielone paski. Na brzegach i na szczycie li\u015bci wyrastaj\u0105 ostre kolce barwy bia\u0142ej lub czerwonej. M\u0142ode li\u015bcie tego gatunku cz\u0119sto maj\u0105 barw\u0119 bia\u0142\u0105. Temperatura minimalna zim\u0105 18o<\/sup>C. Pandanus utilis<\/strong><\/em> (pandan trwa\u0142y) w naturze jest drzewem, w uprawie ogrodniczej mocno rozkrzewionym krzewem. Ma sztywne ciemno szarozielone li\u015bcie z do\u015b\u0107 niebezpiecznymi, czerwonymi kolcami wzd\u0142u\u017c brzeg\u00f3w i na ko\u0144cach li\u015bci. Temperatura zim\u0105 minimum to 16o<\/sup>C. Cho\u0107 jest to najbardziej wytrzyma\u0142y gatunek na spadki temperatur, jest rzadko uprawiany.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n<\/div>\n\n\n
\n
\n
\n \"Piel\u0119gnacja<\/picture>\n <\/div>\n

Piel\u0119gnacja i uprawa<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Pandanus<\/em> lubi du\u017co \u015bwiat\u0142a, ale nie znosi pra\u017c\u0105cego s\u0142o\u0144ca. Jego uprawie sprzyja ciep\u0142e stanowisko, temperatura pokojowa 20-25o<\/sup>C przez okr\u0105g\u0142y rok. Wiosn\u0105 i latem nale\u017cy podlewa\u0107 obficie, zim\u0105 lekko ograniczy\u0107 podlewanie, ale utrzymywa\u0107 pod\u0142o\u017ce stale wilgotne. Od marca do lipca, raz na dwa tygodnie, zasili\u0107 niskim st\u0119\u017ceniem wielosk\u0142adnikowego nawozu do ro\u015blin kwitn\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Ro\u015blina ta lubi wilgotne powietrze, szczeg\u00f3lnie w okresie wypuszczania m\u0142odych p\u0119d\u00f3w. Mo\u017cna j\u0105 zrasza\u0107 po li\u015bciach. Zar\u00f3wno do zraszania jak i podlewania najlepiej u\u017cywa\u0107 letniej, mi\u0119kkiej wody.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142ode ro\u015bliny powinno si\u0119 przesadza\u0107 co roku (pandany lubi\u0105 dodatek \u015bwie\u017cego pod\u0142o\u017ca), starsze tylko w miar\u0119 potrzeby. Nowa doniczka nie powinna by\u0107 du\u017co wi\u0119ksza od poprzedniej, ale powinna by\u0107 do\u015b\u0107 g\u0142\u0119boka.<\/p>\n\n\n\n

Dobrym pod\u0142o\u017cem b\u0119dzie standardowa mieszanka ziemi ogrodniczej do kwiat\u00f3w, ale koniecznie z dodatkiem gliny (1\/3).<\/p>\n\n\n\n

Ro\u015bliny Pandanusa<\/em> rozmna\u017ca si\u0119 przez ukorzenianie m\u0142odych (minimum 20 cm), bocznych odrost\u00f3w. Ukorzenia\u0107 nale\u017cy w specjalnym pod\u0142o\u017cu przeznaczonym do ukorzeniania sadzonek, temperatura pod\u0142o\u017ca i otoczenia oko\u0142o 20-22o<\/sup>C oraz podwy\u017cszona wilgotno\u015b\u0107 powietrza.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n
\n
\n
\n \"Stanowisko\"\/\n <\/div>\n

Stanowisko<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Pandan, ze wzgl\u0119du na pokr\u00f3j ro\u015bliny i ostre kolce na brzegach li\u015bci potrzebuje du\u017co miejsca. Tylko na du\u017cej przestrzeni mo\u017cna wyeksponowa\u0107 urod\u0119 tej ro\u015bliny.<\/p>\n\n\n\n

By ro\u015blina by\u0142a zwarta i mia\u0142a w\u0142a\u015bciw\u0105 barw\u0119 li\u015bci powinna sta\u0107 w miejscu widnym, np. w pobli\u017cu du\u017cego okna zachodniego lub po\u0142udniowego. Ustawiona w miejscu zbyt zacienionym b\u0119dzie wybiega\u0107 do g\u00f3ry, a jej li\u015bcie b\u0119d\u0105 bledn\u0105\u0107 i zatraca\u0107 ich pi\u0119kny rysunek.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n
\n
\n
\n \"Ciekawostki\"\/\n <\/div>\n

Ciekawostki<\/h2>\n <\/div>\n \n\n

Pandanus,<\/em> z wiekiem ro\u015bliny wytwarza powietrzne korzenie przybyszowe, kt\u00f3re maj\u0105 za zadanie stabilizowa\u0107 ro\u015blin\u0119, jednak z czasem wypychaj\u0105 one ro\u015blin\u0119 z doniczki. Przesadzaj\u0105c egzemplarz pandana do wi\u0119kszej doniczki nie nale\u017cy przykrywa\u0107 tych korzeni pod\u0142o\u017cem.<\/p>\n\n\n\n

Do przesadzania m\u0142odych egzemplarzy nale\u017cy u\u017cywa\u0107 doniczek niedu\u017co wi\u0119kszych od poprzednich, by ro\u015blina si\u0119 zbyt silnie nie rozrasta\u0142a, bo w warunkach domowych nie jest to zbyt korzystne.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli zim\u0105 w pomieszczeniu temperatura spadnie poni\u017cej 16-18o<\/sup>C cho\u0107 na kilka dni, to ro\u015blina zacznie powoli wi\u0119dn\u0105\u0107 i za 5-6 tygodni obumrze.<\/p>\n\n\n\n

Z do\u015bwiadczenia producent\u00f3w wynika, \u017ce pandan\u00f3w nie atakuj\u0105 ani choroby<\/a>, ani szkodniki<\/a>, ich wrogiem s\u0105 spadki temperatur.<\/p>\n\n\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/picture><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/picture><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pandan to egzotyczna ro\u015blina, kt\u00f3ra nie tylko jest bardzo dekoracyjna, ale tak\u017ce ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci od\u017cywcze. Jego li\u015bcie s\u0105 popularn\u0105 przypraw\u0105 w krajach azjatyckich.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":7442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[435,12,434,464,463],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7440"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7440"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7489,"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7440\/revisions\/7489"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszewski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}